Dowiedz się więcej jak kształtuje się produkcja malin i truskawek w Europie i na świecie. Po jakie odmiany tych owoców warto sięgać i gdzie je znaleźć?

Światowa produkcja malin i truskawek

Maliny

Infografika czerwone maliny

Najwięcej malin pochodzi z Europy[1]

Światowa produkcja malin w latach 2014 – 2016 wyniosła od 420 do 440 tys. ton. 57% tych owoców pochodziło z Europy, 29% z Ameryki Północnej, a z Ameryki Południowej 7%. Na starym kontynencie największym producentem malin jest Polska. Produkcja w tym państwie wynosi około 100 tys. ton. Niespełna 100 tys. ton wytwarza Serbia, Hiszpania – 17 tys. ton a Wielka Brytania – 16 tys. ton. W Serbii produkuje się maliny głównie do celów przetwórczych, w Polsce natomiast prowadzi się plantacje zarówno dla przemysłu jak i na rynek owoców deserowych. Anglicy postawili z kolei jedynie na hodowlę owoców przeznaczonych do spożycia na świeżo.

maliny i truskawki

Co wpływa na opłacalność produkcji

Technologia uprawy odmian przemysłowych musi być łatwa i tania aby produkcja była opłacalna. Plantacje owoców przeznaczonych na cele przetwórcze rozwijają się w tradycyjnym systemie uprawy – w gruncie, bez osłon. Charakteryzują się dużą plennością, wytrzymałością na warunki klimatyczne, wysoką zawartością ekstraktu „Brix”, który warunkuje słodki smak. Hodowcy dążą również do tego by plantacje były jak najlepiej dostosowane do zbioru kombajnem, co może obniżyć koszt zbioru nawet czterokrotnie.

maliny

Uprawa odmian owocujących na dwuletnich pędach (np. odmiana „Willamette” w Serbii) wymaga prowadzenia roślin w szpalerach, w których pędy przywiązuje się do podpór. Sadząc odmiany owocujące na jednorocznych pędach, takie jak „Polka”, „Polana” (uprawiane w Polsce), czy „Heritage” (uprawiana w Serbii) producenci znacznie ograniczają koszty prowadzenia upraw ponieważ rośliny nie wymagają podpór. Poza tym pędy po zbiorze są koszone i w ten sposób obniża się ryzyko porażenia roślin przez choroby oraz szkodniki, a w rezultacie wykonuje się mniej zabiegów chemicznych. Ze względu na okresy suszy w ostatnich latach wielu plantatorów zakłada też systemy nawadniania dla upraw polowych, co zapobiega ich zniszczeniu.

Jakie powinny być owoce deserowe

Owoce deserowe często musi charakteryzować bardzo wysoka jakość: jasna barwa, połysk, wyrównana wielkość i kształt; wysoka jędrność oraz rzecz jasna dobry smak. Z tego powodu uprawy te prowadzone są pod osłonami (tunele, daszki, szklarnie), czy też w systemie „w glebie” lub tzw. systemie „bezglebowym” – czyli w pojemnikach z substratem kokosowym lub torfowym z zapewnionym nawadnianiem i precyzyjnym nawożeniem.

Aby dostawy owoców do klientów były nieprzerwane, producenci wykorzystują różne techniki aby przedłużyć podaż owoców na rynku. Sterowanie owocowaniem polega na wykorzystaniu odmian owocujących na pędach dwuletnich o różnym terminie dojrzewania (produkcja wiosenna i wczesnoletnia) oraz na stosowaniu odmian powtarzających owocowanie o zróżnicowanym terminie dojrzewania (zbiór owoców od lata do jesieni). Wykorzystywane są również tzw. sadzonki „long cane” (długopędowe). Są to sadzonki odmian owocujących na dwuletnich pędach, wyprodukowane w roku poprzedzającym owocowanie, w sposób zapewniający zawiązanie pąków kwiatowych na całej długości pędu. Są przechowane przez zimę w chłodni, w temperaturze ok. -2C., następnie mogą być z niej wyjmowane w terminie od lutego do kwietnia i sadzone w szklarniach lub tunelach na owocowanie wiosną.

Dzięki tym technologiom owoce na rynku owoców deserowych mogą być dostępne od maja do października, a nawet listopada.

Truskawki

Infografika czerwone truskawka

Na smak truskawki wpływ ma kilkanaście czynników[2]

Światowa produkcja truskawek w 2010 roku wynosiła 6,6 mln ton, a w 2015 roku wzrosła do 8 mln ton. Najwięcej tych owoców pochodzi z Azji – aż 49 %. Europa odpowiada za 20% światowej produkcji, a Ameryka Północna i Środkowa za 23%. Największym europejskim wytwórcą truskawek jest Turcja (375 tys. ton) i Hiszpania (334 tys. ton). Zaraz za nimi są Polska (z produkcją średnioroczną wynoszącą 198 tys. ton) oraz Niemcy.

maliny i truskawki

Technologie produkcji

W Polsce produkowane są przede wszystkim owoce przemysłowe. W pozostałych krajach uprawiane są głównie truskawki przeznaczone na rynek owoców deserowych. Produkcja przemysłowych owoców odbywa się poprzez wykorzystanie technologii „w gruncie”, bez ściółek, lecz z zastosowaniem słomy zapobiegającej zabrudzeniom owoców, ze sporadycznie stosowanym nawadnianiem. Najczęściej hodowaną odmianą jest „Senga Sengana”, jednak, ze względu na złą jakość owoców, coraz częściej zastępowana jest innymi odmianami.

O dobrej jakości owoców deserowych, oprócz technologii hodowli, decyduje również dobór odpowiedniej odmiany, a także rodzaju sadzonki. Najprostsza technologia to uprawa w glebie, na ściółkach z włókniny, na zagonach podniesionych (na ciężkich glebach, aby ograniczyć choroby korzeni wskutek osuszania strefy korzeniowej) lub na płasko, z wiosennym okryciem folią perforowaną bądź włókniną, w celu przyspieszenia wegetacji, a tym samym również owocowania.

maliny i truskawki

Wcześniejsze plony

Aby uzyskać wcześniejszy plon stosuje się także uprawę pod osłonami: w szklarniach, w pojemnikach z substratem, w tunelach wysokich w pojemnikach, czy w niskich tunelikach w gruncie. Zbiór owoców z takich upraw jest możliwy bez względu na warunki pogodowe takie jak deszcz czy mgła, a owoce są piękne, pachnące, charakteryzują się wysoką jędrnością, połyskiem, smakiem i aromatem.

Pod osłonami (tunele, szklarnie, daszki) hodowane są odmiany tradycyjnie owocujące w czerwcu oraz powtarzające owocowanie (mogą owocować w czerwcu, a po ok. 3 – 4 tyg. przerwy rozpoczynają ponowne owocowanie, które trwa aż do przymrozków).

Do upraw w pojemnikach stosowane są najlepsze sadzonki. Zwykle hodowcy wybierają typ „frigo”. Sadzonki przechowywane są przez zimę w chłodni, w temp. -2⁰C do czasu sadzenia. Zwykle trwa to od lutego do czerwca. Inne często wykorzystywane rodzaje to „tray plant” (z doniczek) lub „wielokoronowe”, które wydają duży plon dobrej jakości owoców już w pierwszym roku uprawy.

 


[1] Materiał został opracowany we współpracy z Niwa Hodowla Roślin Jagodowych Sp. z o.o.
[2] Ibidem
Infografika czerwone truskawka Infografika czerwone maliny