Borówka wysoka

Owoce borówki wysokiej są coraz chętniej spożywane przez konsumentów na całym świecie, zaś rynek owoców tego gatunku rozwija się w bardzo szybkim tempie.  Jeszcze w 1995 roku światowa produkcja borówek wynosiła niewiele ponad 23 tys. ton, podczas gdy w 2016 roku przekroczyła 650 tys. ton (IBO). Najwięcej borówek zbiera się w Ameryce Północnej (53,4% światowej produkcji), Ameryce Południowej (23,9%) i w Europie (12,4%).

 

 

Rys. 1. Światowa produkcja borówki wysokiej, dane z lat 2015-2016

Źródło: opracowanie na podstawie danych Faostat, IBO

 

W Europie produkuje się około 74,5 tys. ton borówki, z czego 92,0% to owoce na rynek deserowy (tab. 1). Największymi dostawcami są Hiszpania, której zbiory w 2016 roku oszacowano na 27,0 tys. ton oraz Polska z produkcją 14,0 tys. ton. Od 2010 roku, w tak krótkim czasie znacząco wzrosły zbiory w Hiszpanii, Portugalii i Holandii (kilkunastokrotnie). W Polsce produkcja borówki rośnie, ale znacznie wolniej, co wskazuje na pewną stabilizację, tym bardziej, że powierzchnia uprawy w ostatnich latach zmieniała się w obszarze 6,5 – 7,0 tys. ha.

 

Tabela 1. Zbiory borówki wysokiej w Europie w tys. ton

Kraj 2010 2015/2016 Zmiany
Hiszpania 1,7 27,0 1488%
Polska 9,2 14,0 52%
Niemcy 8,3 9,5 15%
Portugalia 0,3 4,5 1400%
Holandia 0,3 3,8 1167%
Włochy 1,4 2,9 107%
Francja 11,0 2,8 -75%
Wlk. Brytania - 2,2 -
Austria - 0,84 -
Finlandia - 0,15 -
Szwecja 2,8 0,06 -98%
Czechy - 0,00 -

Źródło: opracowanie na podstawie danych Faostat, Eurostat, USDA, IBO, IERiGŻ

 

Truskawki

Na światowym rynku truskawki trwają w ostatnich latach duże zmiany i przesunięcia. Od 2010 roku zbiory truskawki wzrosły o 23%, z niemal 6,6 mln. do ponad 8,0 mln. ton. Największy przyrost produkcji odnotowano w Azji (32%), gdzie produkuje się niemal 48% całego światowego wolumenu.

W Europie zbiory truskawek wzrosły o niecałe 20% i głównie za sprawą Turcji (25,4%), Hiszpanii (44,3%) oraz Polski (27,8%). Znacząco zwiększyła się też produkcja truskawek w Szwecji (o 48,5%) oraz Finlandii (40,4%), ale cechuje je niski wolumen zbiorów (poniżej 20 tys. ton). Niemniej wzrost produkcji, głównie owoców deserowych z pewnością może mieć wpływ na zmiany w imporcie świeżych owoców, chyba, że jest on związany ze wzrostem spożycia w tych krajach.

 

Tabela 2. Średnie zbiory truskawek w Europie w latach 2014-2015

Kraj Zbiory w tys. ton 2014/15 Zmiana 2015/2010 Udział w %
Turcja 376,1 25,4% 21,4%
Hiszpania 344,6 44,3% 19,6%
Polska 199,3 27,8% 11,3%
Niemcy 170,7 10,0% 9,7%
Włochy 139,2 -7,0% 7,9%
Wlk. Brytania 110,0 12,2% 6,3%
Szwecja 16,5 48,5% 0,9%
Austria 13,9 -18,5% 0,8%
Finlandia 13,7 40,4% 0,8%
Czechy 3,4 20,7% 0,2%

Źródło: opracowanie na podstawie danych Faostat, Eurostat, USDA, IBO, IERiGŻ

 

Duże zmiany w Europie zaszły też w produkcji truskawek pod osłonami. Dane Eurostat wskazują, iż od 2010 roku powierzchnia upraw pod osłonami wzrosła o 77%, z 13,1 tys. do 23,1 tys. ha, zaś zbiory aż o ponad 300%, z 195,5 tys. do 807,6 tys. ton w 2015 roku. Zdecydowany prym wiodą tutaj Hiszpania, Turcja i Wlk. Brytania, które wytwarzają niemal 650 tys. ton, czyli aż 80% europejskiej produkcji!

 

Maliny

Na światowym rynku malin, na którym zbiera się około 420-440 tys. ton malin, dominuje Europa, z której pochodzi około 57% całej produkcji. Coraz więcej owoców uprawia się też w Chinach, w których zainteresowanie tym gatunkiem staje się coraz większe. Poza Unią Europejską pewnym zagrożeniem jest Ukraina, w której areał uprawy przekracza już 5,0 tys. ha, z tym, że plony są jeszcze na niskim poziomie.

 

 

Rys. 3. Światowe zbiory malin w latach 2014-2016

Źródło: opracowanie na podstawie danych Faostat, Eurostat, USDA, IBO, IERiGŻ

 

W Europie, na rynku malin duże znaczenie odgrywają dwaj producenci - Serbia i Polska. Łącznie wytwarzają przeszło 70% całego wolumenu produkcji. W Serbii zbiory zaczynają się wcześniej, przez co ich poziom oraz jakość surowca ma duży wpływ na późniejszą sytuację na rynku malin w Polsce. Oba kraje mają też dość podobną strukturę uprawy tj. duży udział małych plantacji, produkcja owoców głównie dla przemysłu, wysoki eksport oraz niska produkcja owoców deserowych.  Pozostałe kraje UE koncentrują się raczej na produkcji malin deserowych, które w dużej mierze przeznaczają na spożycie krajowe. Znaczący wzrost produkcji malin odnotowano m.in. w Hiszpanii (o 55,4%) i Bośni (34,2%). W krajach takich jak Austria, Szwecja czy Finlandia średnia roczna produkcja nie przekracza 1,0 ton owoców, stąd kraje te importują większość malin na swój rynek.

 

Tabela  3. Zbiory malin w Europie w tys. ton, dane z lat  2015-2016

Kraj 2010 2015/16 Zmiana
Polska 92,9 125,9 35,5%
Serbia 75,6 84,5 11,8%
Wlk. Brytania 17,0 17,8 4,7%
Hiszpania 9,2 14,3 55,4%
Bośnia 7,9 10,6 34,2%
Niemcy 5,2 5,6 7,7%
Finlandia 0,5 0,8 60,0%
Austria 1,2 0,9 -25,0%
Szwecja 0,5 0,6 20,0%
Czechy 0,0 0,0 -

Źródło: opracowanie na podstawie danych Faostat, Eurostat, USDA, IBO, IERiGŻ

 

Porzeczka czarna

Światowy rynek czarnej porzeczki (ok. 200 tys. ton w latach 2010-2015) zdominowany został przez Europę, której udział stanowi niemal 94% światowego wolumenu produkcji. W Europie zdecydowanym liderem jest Polska (55,0%) oraz Ukraina (17,4%). Pewne znaczenie ma także Wielka Brytania (6,3%). W pozostałych krajach UE produkcja nie przekracza 10 tys. ton rocznie. Niestety, światowy rynek czarnej porzeczki jest w zasadzie rynkiem owoców przemysłowych, zainteresowanie konsumentów owocami deserowymi jest nadal zbyt małe, by można spodziewać się wzrostu areału uprawy tego typu produktu.

 

Tabela. 4 Średnie zbiory czarnej porzeczki w Europie (2013-2015)

Kraj Zbiory w tys. ton Udział w %
Polska 105,40 54,8%
Ukraina 33,50 17,4%
W. Brytania 12,10 6,3%
Francja 7,35 3,8%
Dania 4,40 2,3%
Niemcy 8,09 4,2%
Chiny 9,00 4,7%
Nowa Zelandia 7,75 4,0%
Austria 1,39 0,7%
Finlandia 0,98 0,5%
Szwecja 0,29 0,2%

Źródło: opracowanie na podstawie danych Faostat, Eurostat, USDA, IBO, IERiGŻ